van complexiteit naar ornamentiek
Waar in de ontwikkelingsfase van het gebruik van geometrische patronen nog een sterke dynamiek is in het ontwerpen van complexere ontwerpen, zwakte deze tendens later af. In bv. de 18e eeuw werd nog wel gebruik gemaakt van bestaande patronen, maar lag de focus eerder op de ornamentiek binnen het patroon en het gebruik van bloemen- en plantenmotieven.
Een voorbeeld hiervan is de voorgevel van het 18e eeuwse Orbeliani badhuis in Tbilisi (Georgië).
Orbeliani badhuis in Tbilisi
De voorgevel lijkt een miniatuurversie de monumentale inkompoorten van moskeeën en madrassa's.
- De rand wordt opgedeeld in nissen, die opgevuld worden met diversie patronen, gecreëerd door gekleurde bakstenen, zoals je ze vind in de Timuriden architectuur.
- De kleine zwikken boven deze nissen zijn afwisselend versierd met een bloemenmotief en een geometrische patroon op basis van regelmatige zeshoeken.
- Het grote zwik boven de boog over de ingangsdeuren is versierd met een bloemenmotief.
- De onderkant van de boog draagt een geometrisch patroon waarbij de lijnen een onderliggend veelhoekenpatroon van het viervoudig type suggereren. Wanneer je, vertrouwd met dit systeem, de onderliggende veelhoeken begint te tekenen, merk je echter dat deze overlappen. In werkelijkheid worden de lijnpatronen die ontstaan uit het trekken van lijnen in veelhoeken van dit viervoudig systeem hier zelfstandig gebruikt als mozaïektegels. Dit gebruik vind je bv. ook in de 17e eeuwse Tilya Kari madrassa in Samarkand (Oezbekistan). Hier creëert het gebruik van de mozaïektegels twee types van rechthoekige vakken die boven elkaar worden tot aan de top van de boog.
- Rond de puntboogvormige ramen en deuren vind je een geometrisch patroon van het vijfvoudig systeem. In het onderliggend veelhoekenpatroon werden enkel tienhoeken en strikken gebruikt, die je kan inpassen in een isometrisch raster. Het resultaat is dat de goudgele sterren op horizontale lijnen staan, omringd door golvende lijnen van bruine vijfhoeken. Merk op dat gespeeld wordt met plaatsing van de bovenste punten van de sterren, zodat een symmetrie rond een centrale verticale as gecreëerd wordt. Centraal boven de inkom kan dat natuurlijk niet omdat de punten schuin staan. Er zijn ook enkele afwijkingen, waarbij het niet duidelijk is of dat al dan niet het resultaat is van een restauratie.